Waarom voerbeloningen zo waardevol zijn bij het trainen van je hond
moet ik mijn hond eigenlijk belonen met voer? Straks doet hij het alleen nog maar voor een koekje...
Ik begrijp die gedachte. Veel mensen zien een voerbeloning als een soort betaling: ik vraag iets van mijn hond en in ruil daarvoor krijgt hij eten.
Vanuit die gedachte lijkt het logisch dat je het voer zo snel mogelijk moet afbouwen.
Maar daarmee wordt het belangrijkste principe van belonen gemist.
Een voerbeloning is geen betaling voor gehoorzaamheid. Het is een communicatiemiddel waarmee je een hond helpt begrijpen welk gedrag voor hem succesvol is.
Wij mensen gebruiken taal, uitleg, feedback en bevestiging. Een hond heeft daar veel minder aan.
Hij leert voornamelijk door wat er na zijn gedrag gebeurt.
Wanneer gedrag een voor de hond waardevol gevolg heeft, wordt de kans groter dat hij dat verband onthoudt en het gedrag opnieuw zal inzetten.
Dat is de kracht van een beloning.
Van gedrag naar begrip
Stel dat je een hond vraagt om te gaan zitten.
Je kunt zeggen: “Zit.”
Maar voor de hond betekent dat woord op zichzelf nog niets. Hij moet ontdekken wat jij bedoelt.
Zodra hij gaat zitten en daar iets waardevols op volgt, ontstaat er informatie:
dit gedrag → dit gevolg.
Wanneer dat meerdere keren op het juiste moment wordt herhaald, wordt het voor de hond steeds duidelijker wat de bedoeling is.
De beloning is dus niet alleen iets lekkers.
De timing van de beloning vertelt de hond welk stukje van zijn gedrag wij willen versterken.
Dat maakt trainen veel nauwkeuriger
Waarom voer zo krachtig kan zijn
Voer is voor een hond biologisch relevant. Daardoor kan het een sterke motivator zijn.
Tijdens het leerproces spelen in de hersenen systemen voor motivatie, verwachting en beloning een belangrijke rol. Dopamine is daar onderdeel van.
Dat betekent niet simpelweg dat een hond “blij wordt van een koekje”. Belangrijker is dat zijn brein leert voorspellen:
Als ik dit doe, heeft dat een waardevol gevolg.
Die verwachting kan ervoor zorgen dat de hond actiever gaat meedenken, gedrag gaat aanbieden en gemotiveerd raakt om opnieuw te proberen.
En precies daar ontstaat leren.
Wat gebeurt er als we vooral corrigeren?
Een correctie kan gedrag onderdrukken. Maar onderdrukken is iets anders dan aanleren.
Wanneer een hond bijvoorbeeld wordt gecorrigeerd omdat hij opspringt, weet hij mogelijk dat opspringen een vervelend gevolg kan hebben.
Maar weet hij daarmee ook wat hij wel moet doen?
Niet noodzakelijk.
Moet hij zitten? Achteruit stappen? Naar de eigenaar kijken? Vier poten op de grond houden?
Een hond heeft meer aan een duidelijk alternatief dan aan een correctie...
Daarbij kan herhaaldelijke of aversieve correctie spanning en stress veroorzaken.
En een hond die bezig is met het vermijden van een onaangename situatie, heeft minder ruimte om rustig te onderzoeken, informatie te verwerken en nieuw gedrag uit te proberen.
Wie alleen corrigeert wat fout gaat, vertelt een hond niet automatisch hoe het wel moet.
Wie gewenst gedrag actief versterkt, geeft hem die informatie wel.
Maar dan doet hij het alleen voor eten…
Dit is misschien wel de grootste misvatting over voerbeloningen.
Een hond hoeft niet levenslang voor ieder gedrag betaald te worden.
Wanneer je nieuw gedrag aanleert, kan een hoge beloningsfrequentie helpen om snel duidelijkheid te creëren.
Wanneer het gedrag vervolgens betrouwbaar wordt, kun je de beloning geleidelijk variëren en afbouwen.
Een hond kan dan ook beloond worden met:
- aandacht;
- spel;
- vrijheid;
- mogen snuffelen;
- toegang tot iets wat hij graag wil;
- sociale interactie;
- en soms simpelweg de mogelijkheid om verder te gaan.
Het voer wordt daarmee steeds minder noodzakelijk.
Je bouwt de beloning af wanneer de vaardigheid is opgebouwd, niet omdat belonen verkeerd zou zijn.
Het echte doel van trainen
Het doel is dus niet om een hond te creëren die constant naar jouw hand kijkt om te zien of daar een koekje in zit.
Het doel is een hond die begrijpt:
Wat wordt er van mij gevraagd?
Welk gedrag werkt in deze situatie?
Hoe kan ik invloed uitoefenen op wat er gebeurt?
Dat laatste is belangrijker dan het koekje zelf.
Een hond die leert dat zijn gedrag voorspelbare en positieve gevolgen kan hebben, krijgt duidelijkheid en handelingsperspectief.
Hij hoeft niet voortdurend te raden wat de mens wil of af te wachten tot hij wordt gecorrigeerd.
En uiteindelijk?
Uiteindelijk willen we helemaal niet dat de hond afhankelijk blijft van voer.
We willen dat het gedrag geleerd is.
De beloning is in het begin het gereedschap waarmee we betekenis geven aan gedrag.
Naarmate de hond meer ervaring krijgt, kunnen we de frequentie verlagen en de beloningen variëren.
Net zoals een kind niet zijn hele leven een sticker krijgt voor het strikken van zijn veters.
De sticker was nooit het doel.
De sticker hielp het kind begrijpen dat het gelukt was.
Met honden werkt het in essentie niet zo anders.
Een voerbeloning is daarom geen omkoping, geen zwakte en geen teken dat een hond alleen maar voor eten wil werken.
Het is een manier om tegen een hond te zeggen: Ja, Dat bedoel ik!
En wanneer je een hond vaak genoeg duidelijk maakt welk gedrag succesvol is, ontstaat uiteindelijk iets veel waardevollers dan een hond die voor een koekje werkt:
Een hond die begrijpt wat er van hem wordt gevraagd!
Wil je meer weten hoe je bij jullie hond een beloning inzet?
Weet je niet zo goed wanneer je gaat afbouwen met de snoepjes?
Neem dan eens contact op, ik kom bij jullie thuis, samen gaan we aan de slag!
Saskia
Reageer