Socialiseren of traumatiseren?...
Tijdens huisbezoeken en trainingen zie ik het steeds opnieuw. Pups waarmee al in de eerste weken veel te snel, veel te vaak en veel te veel wordt gedaan.
Drukke wandelingen, bezoekjes, andere honden, mensen die willen aaien, mee naar winkels of terrassen, alles vanuit de beste intenties. Want socialiseren, dat moet toch?
Maar steeds vaker stel ik dezelfde vraag:
Is dit wel socialisatie?...
Om die vraag te beantwoorden, moeten we kijken door de ogen van de pup.
De wereld door het brein van een pup
Een jonge pup komt in een wereld die voor hem volledig nieuw is. Geluiden, beweging, geuren, mensen en dieren komen allemaal tegelijk binnen.
In tegenstelling tot ons kan een pup deze prikkels nog niet filteren of plaatsen.
De hersenen van een pup zijn namelijk nog volop in ontwikkeling. De delen die zorgen voor rust, relativering en impulscontrole zijn nog onrijp. Dat betekent dat een pup ervaringen intens en letterlijk beleeft. Wat voor ons normaal is, kan voor een pup overweldigend zijn.
Een pup kan nog niet denken: “Dit is even spannend, maar straks is het voorbij.”
Hij zit volledig in het moment.
Socialisatie is geen wedstrijd
Socialisatie wordt vaak gezien als het zo snel mogelijk laten meemaken van alles wat later in het leven voorkomt.
Maar socialisatie gaat niet over hoeveel een pup ziet, het gaat over hoe hij zich erbij voelt.
Een pup leert niet dat iets veilig is omdat hij het vaak meemaakt, maar omdat hij het meemaakt zonder stress.
Wanneer ervaringen te groot, te intens of te lang zijn, wordt het geen leerervaring meer, maar een overlevingsreactie.
Prikkels kosten energie
Elke nieuwe indruk vraagt verwerking in de hersenen. Dat kost enorm veel energie. Van prikkels opdoen wordt een pup letterlijk doodmoe.
Die verwerking gebeurt niet tijdens het lopen of spelen, maar tijdens slaap. Alleen in diepe slaap kunnen de hersenen alles wat is binnengekomen een plek geven.
Daarom heeft een jonge pup gemiddeld 18 tot 20 uur slaap per dag nodig.
Wanneer een pup te weinig rust krijgt, zie je dat vaak terug in gedrag. Moeilijk in slaap vallen, onrustig slapen, snel overprikkeld raken, bijterig of druk gedrag, het zijn geen karaktereigenschappen, maar signalen van overbelasting.
Rust is geen pauze van het leren. Rust is leren.
De signalen die pups wel geven
Pups laten stress zelden zien door te grommen of weg te lopen. Hun signalen zijn vaak subtiel en daardoor gemakkelijk te missen. Wegkijken, gapen, liplikken, bevriezen, laag lopen, hijgen zonder inspanning, plots druk of juist teruggetrokken gedrag, het zijn allemaal manieren waarop een pup probeert te laten zien dat het te veel is.
Wie deze signalen niet leert herkennen, gaat onbedoeld steeds opnieuw over de grens.
Over de grens gaan leert een pup niets
Wanneer een pup geen afstand mag nemen, vastzit aan de lijn, wordt opgetild terwijl hij spanning voelt of “erdoorheen moet”, leert hij niet dat de situatie veilig is.
Hij leert dat hij geen keuze heeft.
Dat kan leiden tot verhoogde stressgevoeligheid, angst of prikkelreactiviteit op latere leeftijd.
Wat bedoeld is als goede socialisatie, kan dan juist een negatieve of zelfs traumatische ervaring worden.
Minder doen, beter begeleiden
Echte socialisatie vraagt geen haast. Het vraagt aandacht en afstemming.
Laat een pup observeren in plaats van overal middenin te staan. Ervaring opdoen mag in babystapjes. Korte momenten, lage intensiteit en vooral: op tijd stoppen.
Niet pas als het misgaat, maar bij de eerste tekenen van spanning.
Kom altijd op voor je pup. Bescherm hem tegen ongewenste aanrakingen, drukte of situaties waar hij duidelijk nog niet aan toe is.
Jij bent zijn veilige buffer in een grote wereld. Laat zien dat je er altijd voor hem of haar bent in moeilijke situaties.
En zorg voor een vaste, rustige slaapplek waar hij ongestoord kan herstellen.
Dit hebben ze nodig voor prikkelverwerking en lichamelijke belasting.
Groeien kost enorm veel energie!
Tot slot
Een pup hoeft de wereld niet in recordtempo te ontdekken. Zijn hersenen groeien niet door meer prikkels, maar door veiligheid, herhaling en rust.
Wie echt wil investeren in een stabiele, zelfverzekerde hond, leert soms juist minder te doen!
Dat is pas echte socialisatie.
Hebben jullie een pup, en wil je graag tips en begeleiding bij een goede socialisatie?
Neem dan eens contact op, dan gaan we in het juiste tempo ervoor zorgen dat jullie pup uitgroeit tot een stabiele zelfverzekerde hond.
Saskia
Reageer