Een hond die ineens luistert… maar wat zien we eigenlijk?
Een hond die uitvalt aan de lijn. Een hond die gromt naar bezoek. Een hond die niet kan ontspannen, niet alleen kan zijn of steeds heftiger reageert op andere honden.
Wanneer een eigenaar met zo’n hulpvraag komt, is de eerste neiging vaak om te kijken naar het gedrag dat we op dat moment zien.
Hoe krijg ik dit gedrag eruit?
Maar misschien zouden we een andere vraag moeten stellen:
Waarom laat deze hond dit gedrag zien?
Want gedrag ontstaat niet zomaar. En juist wanneer we alleen kijken naar wat er aan de buitenkant zichtbaar is, lopen we het risico een belangrijk deel van het verhaal te missen.
Het perfecte internetfilmpje
Op internet zien we regelmatig filmpjes waarin een hond ogenschijnlijk in een paar seconden verandert.
Een hond die eerst uitvalt, loopt na een correctie ineens rustig verder. Een hond die niet luistert, loopt opeens strak naast zijn begeleider. Een hond die zichtbaar moeite heeft met een situatie, wordt met een bepaalde techniek of hulpmiddel “onder controle” gebracht.
En eerlijk is eerlijk: het ziet er soms indrukwekkend uit.
De hond doet wat er gevraagd wordt.
Hij loopt mee.
Hij reageert niet meer.
Hij luistert.
Maar wat we op zo’n filmpje meestal niet zien, is alles wat eraan voorafging.
We zien misschien tien seconden van een situatie, terwijl er achter die tien seconden een heel verhaal schuilgaat. We kennen de voorgeschiedenis van de hond niet. We weten niet hoe hij zich voelde, wat hij eerder heeft meegemaakt, hoe zijn dagelijks leven eruitziet of wat er lichamelijk bij hem speelt.
Toch wordt zo’n kort fragment al snel gebruikt als bewijs dat een methode werkt.
De bekende quick fix.
Een dun lijntje hoog in de nek. Een extra lus over de neus om meer invloed te kunnen uitoefenen. Een correctie op het juiste moment. En vervolgens loopt de hond ineens “keurig”.
Maar de belangrijkste vraag is misschien niet:
Luistert de hond?
De belangrijkere vraag is:
Waarom luistert hij nu?
En vooral:
Hoe voelt hij zich op dat moment?
Gedrag is niet altijd het probleem
Een hond die gromt, vertelt ons iets.
Een hond die uitvalt, vertelt ons iets.
Een hond die afstand probeert te nemen, vertelt ons iets.
Dat betekent natuurlijk niet dat ieder gedrag automatisch gewenst of veilig is. Soms moet gedrag begrensd worden en moeten we zorgen voor veiligheid.
Maar begrenzen is iets anders dan klakkeloos onderdrukken.
Want wat als het gedrag dat wij willen stoppen eigenlijk een signaal is?
Wat als er iets anders aan de hand is?
Een hond kan bijvoorbeeld buikpijn hebben, last hebben van zijn gewrichten, een oorontsteking hebben, pijn aan zijn rug ervaren of ergens anders lichamelijk ongemak hebben.
Hij kan niet tegen ons zeggen:
“Ik voel me niet goed. Wil je alsjeblieft onderzoeken wat er aan de hand is?”
Hij heeft alleen zijn lichaam en zijn gedrag om met ons te communiceren.
Misschien wordt hij prikkelbaarder. Misschien wil hij niet meer aangeraakt worden.
Misschien reageert hij heftiger op andere honden. Misschien trekt hij zich terug of wordt hij juist onrustig.
En wat doen wij vervolgens?
Soms corrigeren we hem.
Omdat hij “niet mag grommen”.
Omdat hij “moet luisteren”.
Omdat hij “de baas probeert te spelen”.
Omdat hij “meer leiderschap nodig heeft”.
Maar als er pijn of ongemak onder dat gedrag zit, hebben we hem dan werkelijk geholpen?
Of hebben we alleen zijn manier van vertellen dat er iets niet goed zit, moeilijker gemaakt?
Van dominantie naar begrijpen
Binnen de hondenwereld worden termen als dominantie en leiderschap helaas nog steeds veelvuldig gebruikt om gedrag te verklaren.
Een hond die niet luistert zou dominant zijn. Een hond die naar voren loopt zou de leiding willen nemen. Een hond die gromt zou duidelijk moeten leren wie de baas is.
Maar gedrag is zoveel complexer dan een strijd om de macht.
Een hond kan reageren omdat hij bang is. Omdat hij onzeker is. Omdat hij overprikkeld is. Omdat hij onvoldoende herstel krijgt. Omdat hij iets heeft geleerd uit eerdere ervaringen. Omdat zijn omgeving te veel van hem vraagt.
Of omdat hij pijn heeft.
En juist daarom vind ik het zo belangrijk om niet te snel een etiket op gedrag te plakken.
Eerst begrijpen. Dan begeleiden!
Ik kijk niet alleen naar het gedrag
Wanneer ik met een hond en zijn eigenaar aan de slag ga, kijk ik daarom naar het totaalplaatje.
Niet alleen naar wat de hond doet, maar ook naar de omstandigheden waarin dat gedrag ontstaat.
Hoe is zijn lichamelijke gezondheid?
Hoeveel rust krijgt hij?
Hoe ziet zijn dag eruit?
Welke prikkels krijgt hij dagelijks te verwerken?
Hoe is de thuissituatie?
Wie maken deel uit van het gezin?
Hoe wordt er met de hond omgegaan?
Welke verwachtingen hebben we van hem?
Wat heeft hij in het verleden meegemaakt?
Wanneer ontstaat het gedrag precies?
Wat gebeurt er vlak daarvoor?
En wat gebeurt er daarna?
Al die puzzelstukjes kunnen ons iets vertellen.
Want een hond staat niet los van zijn omgeving. Zijn gedrag wordt beïnvloed door zijn lichaam.
Daarom plan ik altijd eerst een huisconsult.
Nemen we alles door zodat het een om maat gerichte aanpak wordt waar gezondheid en welzijn voorop staat!
Willen jullie dit ook? Neem dan eens contact op voor het maken van een afspraak.
Saskia
Reageer